Kenniswiki · Kennis en praktijk
Entrapment: vastzitten in conflict
Conflictdynamieken leiden tot piekergedrag. Crisisinterventie richt zich op conflicteducatie in een empathische relatie.
Entrapment — het gevoel opgesloten te zitten in onontkoombare omstandigheden — geldt als een kernervaring bij acute psychische nood. Tzur Bitan e.a. (2019) onderzochten of entrapment ook een veranderingsmechanisme is: of het loskomen uit dat gevoel samenhangt met herstel tijdens crisisgerichte psychotherapie.
Opzet van de studie
De onderzoekers vergeleken crisisinterventiepsychotherapie met korte ambulante psychotherapie bij 69 patiënten van het Shalvata Mental Health Center in Israël. De deelnemers vulden bij aanvang, halverwege en na afloop vragenlijsten in over symptomen, welbevinden, therapeutische alliantie en entrapment — onderscheiden in een interne vorm (opgesloten in de eigen gedachten en emoties) en een externe vorm (gevangen door omstandigheden of anderen).
Wat de studie vond
Beide therapievormen verbeterden de symptomen. Maar verandering in entrapment hing in de crisisinterventiegroep veel sterker samen met symptoomvermindering dan in de ambulante groep. Vooral interne entrapment bleek bepalend; externe entrapment vertoonde geen significant effect.
De casus Victoria
De auteurs illustreren het mechanisme met een casus (“Victoria”). Via empathische afstemming en gezamenlijke betekenisgeving helpt de therapeut de patiënte haar gevoelens van isolement te doorbreken. De therapeutische relatie werkt als tijdelijke veilige ruimte: ze opent nieuwe handelingsmogelijkheden en vermindert zo de interne verstrikking.
Wat dit betekent
De studie positioneert entrapment als risicofactor én als sleutelmechanisme in herstel. Crisisinterventie lijkt te werken omdat ze de onmiddellijke ervaring van machteloosheid centraal stelt en samen met de patiënt uitwegen zoekt uit de innerlijke impasse. De auteurs pleiten ervoor entrapment in crisistherapie expliciet te meten en te behandelen. Hoe entrapment in conflicten wordt ervaren, staat in Met de rug tegen de muur gezet?; het verband met hopeloosheid en depressie staat in Cognitieve gevangenschap en de ervaring van hopeloosheid.
Walter Wybauw
Verder lezen en toepassen
Dossiers · Onderzoek en analyse
Herken je dit in je organisatie of praktijk? Contact.