Kenniswiki · Kennis en praktijk
Bemiddeling op het werk: hoe verloopt het en wanneer helpt het?
Wat bemiddeling bij een conflict op het werk inhoudt, hoe een traject verloopt, wie kan bemiddelen en wanneer bemiddeling wel of niet helpt.
Bemiddeling helpt mensen die met elkaar verder moeten, om een vastgelopen conflict weer bespreekbaar te maken. Een onafhankelijke derde begeleidt het gesprek. De inhoud en de afspraken blijven van de betrokkenen zelf.
Wanneer helpt bemiddeling?
- Gesprekken lopen telkens vast of escaleren.
- De betrokkenen willen of moeten verder samenwerken.
- Iedereen neemt vrijwillig deel.
- Er is ruimte om afspraken te maken: wat afgesproken wordt, kan ook uitgevoerd worden.
Wanneer helpt bemiddeling niet, of nog niet?
- Wanneer iemand niet vrij kan spreken, bijvoorbeeld door een groot machtsverschil of angst voor gevolgen.
- Wanneer eerst feiten moeten worden vastgesteld, zoals bij een klacht over pesten of grensoverschrijdend gedrag. Dan zijn onderzoek of een formele procedure aan de orde.
- Wanneer het probleem eigenlijk een beslissing vraagt die bij de organisatie ligt, zoals een andere taakverdeling of duidelijkere bevoegdheden.
In die gevallen kan bemiddeling later nog een plaats krijgen, als de voorwaarden er zijn.
Hoe verloopt een traject?
- Intake. Opdrachtgever en bemiddelaar verhelderen de vraag, het mandaat en wat er met de uitkomst gebeurt.
- Individuele gesprekken. Elke betrokkene vertelt apart wat er speelt en wat nodig is om verder te kunnen.
- Gezamenlijk gesprek. Als de voorwaarden het toelaten, zitten de betrokkenen samen. De bemiddelaar bewaakt het proces, niet de inhoud.
- Afspraken. Wat de betrokkenen samen beslissen, wordt vastgelegd.
- Opvolging. Na enige tijd bekijkt men of de afspraken werken.
Hoeveel tijd dat vraagt, lees je in Hoeveel tijd vraagt een bemiddelingstraject?.
Verzoening, bemiddeling of mediation: wat is het verschil?
De woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze verwijzen naar verschillende kaders.
- Verzoening binnen de welzijnswetgeving. Een werknemer kan de vertrouwenspersoon of de preventieadviseur psychosociale aspecten vragen om een verzoening te proberen, als onderdeel van een informele psychosociale interventie.
- Bemiddeling in strikte zin. Die is geregeld in het Gerechtelijk Wetboek. Een erkende bemiddelaar werkt met een bemiddelingsprotocol, en wat besproken wordt is vertrouwelijk. Zie Bemiddeling sensu stricto op de werkvloer en Het belang van het bemiddelingsprotocol.
- Mediation. De ruimere, wettelijk niet geregelde term voor een begeleid gesprek met een neutrale derde. Zie Veelgestelde vragen over mediation bij arbeidsconflicten.
Wie bemiddelt?
Dat kan iemand binnen de organisatie zijn, of een externe bemiddelaar. Nabijheid maakt de drempel laag, maar kan het vertrouwen ook onder druk zetten. Een externe bemiddelaar staat los van de bestaande loyaliteiten. De afweging staat in Wie bemiddelt?.
Wat mag je verwachten?
Bemiddeling garandeert geen akkoord. Ook zonder akkoord levert een zorgvuldig traject vaak iets op: meer zicht op elkaars standpunten, duidelijkheid over wat wel en niet kan, en afspraken over hoe het verder moet. Of overeenstemming ontstaat, hangt ook af van de deelnemers en de omstandigheden.
Walter Wybauw
Verder lezen en toepassen
Bemiddeling en procesbegeleiding · Veelgestelde vragen over mediation bij arbeidsconflicten · Wie bemiddelt?
Overweeg je bemiddeling in je organisatie? Contact.