Les 2 van 10 · Betrokkenen

Wat je niet hoort in je eigen woorden

Je zegt iets duidelijk en toch begrijpt de ander iets anders. Hoe je in je eigen woorden hoort wat je eigenlijk beweert, in drie stappen.

Leestijd ± 6 minGevangen in het conflict

Les 2 van 10Alle lessen van deze cursusCursusoverzicht

Voor wie en wanneer

Voor wie zelf vastzit in een relatie of conflict. Gebruik deze fiche wanneer een ruzie escaleert zonder dat je nog weet waarover het eigenlijk ging. Bij dreiging, dwang of geweld gaat veiligheid voor het analyseren van een patroon. Zoek passende steun of een bevoegd veiligheidskanaal; gebruik deze oefening niet als ze je onveiliger maakt.

Leerdoel

Na deze fiche kan je in je eigen uitspraken de verborgen aannames opsporen die een conflict doen groeien.

Kernidee

Conflicten groeien vaak niet door wat je voelt, maar door wat je zegt zonder het te merken: aannames die je als feiten ervaart.

Uitleg

Wat is er aan de hand?

Het resultaat: je strijdt over schijnconflicten terwijl het werkelijke meningsverschil onzichtbaar blijft. Elke ronde voegt nieuwe misverstanden toe. Het conflict groeit — zonder dat je weet waarover het eigenlijk gaat.

Hoe het werkt: wat je zegt versus wat je bedoelt

Neem een uitspraak die je misschien herkent:

Dit lijkt een eenvoudige vaststelling. Maar het bevat impliciet een volledige redenering:

Zolang die aannames niet worden uitgesproken, kan de ander er niet op reageren. Het gesprek blijft hangen op het niveau van de beschuldiging — en beide partijen praten langs elkaar heen.

Drie stappen om je eigen woorden te ontleden

Dit is geen therapie-oefening. Het is een manier om helderder te communiceren — en conflicten te ontmijnen voordat ze escaleren.

Waarom je het zelf niet merkt

Het mechanisme in één overzicht

Stap Wat er gebeurt
1. Uitspraak Je zegt iets dat duidelijk lijkt — maar het bevat verborgen aannames
2. Reactie De ander reageert op de conclusie, niet op de aanname
3. Opstapeling Elke ronde voegt nieuwe misverstanden toe
4. Schijnconflict Je strijdt over iets anders dan waar het werkelijk over gaat

Voorbeeld

Samengesteld voorbeeld; geen beschrijving van een werkelijk dossier. Lena zegt na een afgezegde afspraak: “Je houdt geen rekening met mij.” Daaronder kan de verwachting liggen dat een belofte alleen bij overmacht wordt afgezegd. Ze vraagt eerst wat er gebeurde en of die verwachting voor beiden duidelijk was.

Meer voorbeelden

Toepassing

Herkenningspunten

Reflectie

Sta hier even stil

Zelfcontrole

  • Ontdek je dat een eenvoudige beschuldiging een hele redenering met verborgen aannames bevat?
  • Kan je je eigen uitspraken in drie stappen ontleden?
  • Herken je wanneer een ruzie over een schijnconflict gaat in plaats van over het echte meningsverschil?

Antwoordrichting

Schrijf eerst letterlijk op wat je zei. Formuleer daarna de aanname die onder de beschuldiging kan liggen en vraag of die klopt. Een mogelijke aanname is geen feit over de ander.

Bronnen

Deze fiche maakt deel uit van het lesmateriaal van Inter Esse over Gevangen in (het) conflict. De tekst haalt geen externe bronnen aan.

Terug naar alle lessen