Procesconsultancy

Procesconsultancy is een vorm van begeleiding waarin de aandacht uitgaat naar de manier waarop een opdrachtgever of groep een vraag onderzoekt, besluiten voorbereidt en van de eigen ervaring leert. De begeleider helpt het proces zichtbaar en werkbaar maken. Dat is iets anders dan zelf de inhoudelijke oplossing kiezen.

Verschil met expertise en besluitvorming

Een expert kan kennis leveren of een advies formuleren. Een bevoegde beslisser bepaalt wat er gebeurt. Een procesbegeleider onderzoekt met betrokkenen hoe zij hun vraag stellen, welke informatie ontbreekt, wie gehoord moet worden en volgens welke regel een besluit tot stand komt. Eén persoon kan meer dan één rol vervullen, maar moet duidelijk maken wanneer de rol wisselt.

Procesconsultancy betekent niet dat de begeleider geen kennis heeft of nooit inhoudelijke informatie mag geven. Het betekent dat expertise de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever niet ongemerkt overneemt. Een vergelijking met een expert die advies geeft kan helpen, maar beschrijft niet iedere adviesrelatie nauwkeurig.

Wanneer past deze benadering?

Procesbegeleiding kan helpen als de vraag nog onduidelijk is, meerdere perspectieven nodig zijn of een groep haar eigen werkafspraken moet kunnen dragen. Zij veronderstelt voldoende mandaat en ruimte om werkelijk te onderzoeken. Een formele feitenvaststelling, bescherming tegen onveiligheid of een bevoegde normbeslissing kan er niet door worden vervangen.

Een procesvraag kan bovendien een structurele kant hebben. Rolverdeling, werkgeversgezag en de mogelijkheid om zonder nadelige gevolgen tegen te spreken beïnvloeden wat in een gesprek gezegd kan worden.

Relatie met andere kennis

Bij een concrete opdracht worden rol, mandaat en grenzen vooraf getoetst. Een verwante vorm van gespreksbegeleiding wordt toegelicht in de kenniswiki Bemiddeling als methode.