Entrapment: vastzitten in conflict

Deze studie onderzocht hoe het gevoel van entrapment – het subjectieve ervaren vastzitten in onontkoombare omstandigheden – samenhangt met herstel tijdens crisisgerichte psychotherapie in een psychiatrische spoedsetting. Het uitgangspunt is dat entrapment vaak een kernervaring is bij acute psychische nood, maar zelden onderzocht wordt als veranderingsmechanisme in therapie.

The Role of Entrapment in Crisis-Focused Psychotherapy Delivered in Psychiatric Emergency Settings (Tzur Bitan et al., 2019)

De onderzoekers vergeleken crisisinterventiepsychotherapie met korte ambulante psychotherapie bij 69 patiënten van het Shalvata Mental Health Center in Israël. Deelnemers vulden vragenlijsten in over symptomen, welbevinden, therapeutische alliantie en entrapment (onderscheiden in interne en externe vormen) op drie tijdstippen: bij aanvang, halverwege en na afloop van de therapie.

Beide therapievormen leidden tot verbetering van symptomen, maar veranderingen in entrapment bleken veel sterker samen te hangen met symptoomvermindering in de crisisinterventiegroep dan in de ambulante groep. Vooral interne entrapment – het gevoel opgesloten te zitten in eigen gedachten en emoties – bleek bepalend. Externe entrapment, waarbij men zich gevangen voelt door omstandigheden of anderen, vertoonde geen significant effect.

De auteurs illustreren het proces met een casus (“Victoria”), waarin de therapeut via empathische afstemming en gezamenlijke betekenisgeving de patiënte helpt haar gevoelens van isolement te doorbreken. De therapeutische relatie fungeert als tijdelijke veilige ruimte die nieuwe handelingsmogelijkheden opent en zo de interne verstrikking vermindert.

De studie concludeert dat entrapment niet alleen een risicofactor is bij depressie en suïcidaliteit, maar ook een sleutelmechanisme in herstel tijdens crisishulp. Crisisinterventie lijkt effectief omdat zij de aandacht richt op de onmiddellijke ervaring van machteloosheid en samen met de patiënt zoekt naar uitwegen uit de innerlijke impasse. De auteurs pleiten ervoor om entrapment expliciet te meten en te adresseren in crisistherapie, omdat het loskomen uit dit gevoel van mentale gevangenschap centraal lijkt te staan in het herstelproces.